Blacha perforowana czy siatka cięto-ciągniona, porównanie

Zarówno blacha perforowana, jak i siatka cięto-ciągniona są arkuszami metalu z otworami, stosowanymi na osłony, balustrady, elewacje, ogrodzenia i kratki wentylacyjne. Dla wielu kupujących to jedna kategoria, szukana pod nazwą „blacha z dziurami”. W rzeczywistości pochodzą z innych procesów produkcyjnych i zachowują się inaczej: mają inną masę, sztywność, wygląd, a często także inną cenę. Poniżej porównujemy je według kryteriów, które decydują o wyborze. Gotowe oferty siatki znajdziesz na stronie o siatce cięto-ciągnionej, a blachy perforowanej na stronie głównej, w kalkulatorze blachy perforowanej.

Blacha perforowana powstaje w prasie z narzędziem wykrawającym (stemple i matryce) albo na wykrawarce CNC. Narzędzie wycina otwory o zadanym kształcie i układzie, a wykrojone krążki, kwadraty lub szczeliny stają się odpadem. Arkusz pozostaje płaski, z gładką powierzchnią, a krawędzie otworów są ostre lub lekko zaokrąglone. Można dowolnie wybrać kształt (okrągły, kwadratowy, podłużny, sześciokątny), wymiar i układ, więc wzorów jest bardzo wiele. Oznaczenia takie jak Rv 5-8 opisujemy w artykule o tym, jak czytać oznaczenia otworów.

Siatka cięto-ciągniona (potocznie ciągniona) powstaje z pełnej blachy, która jest nacinana szeregiem przesuniętych nacięć, a następnie rozciągana. Nacięcia otwierają się w oczka w kształcie rombów, a pasma materiału między nimi ustawiają się pod kątem do płaszczyzny arkusza. Nie powstaje odpad, ponieważ materiał nie jest wycinany, tylko rozciągany. Z tego powodu siatka jest zwykle tańsza w produkcji niż blacha perforowana o tej samej grubości. Powierzchnia ma charakterystyczną fakturę, a pasma ustawione ukośnie powodują, że wygląd zmienia się w zależności od kąta patrzenia.

Siatka może być dostarczana w wersji surowej (nieprzewalcowanej) lub spłaszczonej, czyli przepuszczonej przez walce, które wyrównują powierzchnię. Parametry oczka podaje się jako wymiary rombu (długość w kierunku krótszej i dłuższej przekątnej), szerokość pasma i grubość materiału. Różni dostawcy stosują własne oznaczenia, więc do wyceny najlepiej podać wymiary oczka i grubość wyjściowej blachy.

Ponieważ siatka powstaje przez rozciągnięcie, jej masa na metr kwadratowy jest mniejsza niż pełnej blachy o tej samej grubości. Zasada jest prosta: masa nie ubywa, ale rośnie powierzchnia. Jeśli arkusz o powierzchni 1 m kwadratowego zostanie rozciągnięty do 2 m kwadratowych, to masa jednego metra kwadratowego siatki będzie o połowę mniejsza niż pełnej blachy. Dla stali o grubości 3 mm pełny metr kwadratowy waży 23,55 kg, a siatka rozciągnięta dwukrotnie około 11,8 kg na metr kwadratowy.

Blacha perforowana ma masę zależną od prześwitu. Stal 3 mm z perforacją Rv 8-12 (prześwit 40,31 procent) waży 23,55 x 0,5969 = 14,06 kg na metr kwadratowy. Porównanie oczywiście zależy od parametrów konkretnej siatki i konkretnego wzoru, dlatego liczby w tym akapicie służą jako ilustracja zasady, a nie jako dane katalogowe. W blasze perforowanej płacimy za cały arkusz, także za materiał, który zostaje odpadem (choć jest on zwykle odzyskiwany jako złom), w siatce za materiał wyjściowy, który po rozciągnięciu pokrywa większą powierzchnię. Wzory masy i gęstości znajdziesz w poradniku o tym, jak policzyć wagę blachy perforowanej.

Blacha perforowana jest płaska i może mieć regularny, bardzo precyzyjny wzór, więc dobrze sprawdza się tam, gdzie liczy się estetyka: balustrady, elewacje, panele dekoracyjne, meble i wnętrza. Wzór patrzymy wprost, a prześwit nie zmienia się z kątem patrzenia aż tak wyraźnie. Siatka cięto-ciągniona ma bardziej surowy, przemysłowy charakter. Zależnie od kąta patrzenia pasma wzajemnie się zasłaniają lub odsłaniają przejście, co daje ciekawy efekt na elewacjach, ale ogranicza zastosowanie tam, gdzie potrzebny jest równy, jednolity wygląd.

Siatka cięto-ciągniona jest po rozciągnięciu stosunkowo sztywna, ponieważ pasma ustawione pod kątem tworzą coś w rodzaju struktury przestrzennej. Przy tej samej grubości materiału siatka często lepiej znosi obciążenia, na przykład w podestach i rusztach, ponieważ wyprofilowane pasma działają jak małe belki. Blacha perforowana jest płaska, więc jej sztywność wynika z grubości i mostów między otworami. Przy dużym prześwicie bardzo cienka blacha perforowana jest podatna na wyginanie, dlatego w balustradach i osłonach wybiera się grubości 2 do 3 mm. Siatkę stosuje się także jako antypoślizgowe stopnie i pomosty, ponieważ chropowata powierzchnia poprawia przyczepność, co opisujemy na stronie o stopniach z blachy perforowanej.

Blacha perforowana ma prześwit dokładnie policzony ze wzorów geometrii, na przykład 35,43 procent dla Rv 5-8, i jest on taki sam z każdego kąta patrzenia, z wyjątkiem wpływu grubości blachy. Dla siatki prześwit zależy od rozciągnięcia i kąta ustawienia pasm, dlatego jest zwykle podawany orientacyjnie lub pomierzony. W zastosowaniach wymagających kontroli przepływu powietrza lub cieczy (filtry, sita, wentylacja) przeważnie wybiera się blachę perforowaną, ponieważ otwory są powtarzalne i znane. Wzory na prześwit opisujemy w artykule o tym, jak obliczyć prześwit blachy perforowanej.

Siatka cięto-ciągniona jest zwykle tańsza, bo nie ma odpadu, a proces rozciągania jest szybki. Blacha perforowana jest droższa, bo wykrawanie zajmuje czas maszyny, narzędzia się zużywają, a wzory niestandardowe wymagają przezbrojenia. Różnica zależy od grubości, wzoru, materiału i wielkości zamówienia, dlatego nie podajemy tu stałych cen. Cenę orientacyjną dla swojej konfiguracji policzysz w kalkulatorze, a ostateczną cenę potwierdza zakład ofertą. Zakłady mogą też doradzić, czy przy danych wymaganiach opłaca się inna technologia.

Do wypełnień balustrad, paneli dekoracyjnych i elewacji, na których ma być widoczny regularny wzór, wybierz blachę perforowaną. Do osłon maszyn wybór zależy od wymagań: jeśli ma być bezpiecznie i estetycznie, najczęściej blacha perforowana, jeśli ma być tanio i mocno, siatka. Do sit i filtrów wybierz blachę perforowaną z dokładnym wzorem. Do pomostów, stopni i ogrodzeń, gdzie liczy się wytrzymałość i przyczepność, wybierz siatkę. Do elewacji przemysłowych i wentylowanych oba rozwiązania są stosowane, a decyzję podejmuje projektant na podstawie wyglądu i budżetu. Zobacz też stronę o elewacjach z blachy perforowanej.

W obu przypadkach potrzebujesz podobnego zestawu danych: materiał i gatunek, grubość, wymiar arkusza lub formatki, ilość oraz region dostawy. Dla blachy perforowanej dodajesz oznaczenie otworu i podziałkę, a dla siatki wymiary oczka i informację, czy ma być spłaszczona. Dalszy proces jest taki sam: wyceniasz konfigurację i wysyłasz kompletną specyfikację do zakładów. Kroki opisujemy w poradniku o tym, jak zamówić blachę perforowaną.